Arabalarda hava yastıkları çalışır

Arabalarda hava yastıkları 1980′li yılların başında ortaya çıkmış ve binlerce hayat kurtarmışdır.Hava yastıkları İkinci Dünya Savaşı sırasında uçakların yere çakılmalarında bir önlem olarak tasarlanmış ve ilk patent o yıllarda alınmıştı.

Hava yastıklarının ilk olarak arabalara uygulandıpında birçok problemle karşılaşıldı. Basınçlı havanın araba içinde muhafazası, süratle şişmenin sağlanması, ani şişme sırasında yastığın patlamasının ya da kişiye zarar vermesinin önlenmesi gibi sorunlardı bunlar.

Hava yastıkları üç ana parçadan meydana gelir. İlk yastığın bölümü ince naylon iplikten yapılmış ve konsolda bir silindir üzerine sarılmıştır. Aslında sürücü tarafındaki hava yastığı diğerlerinden değşikdir. Diğerleri tipik bir silindir şeklinde iken sürücü tarafındaki direksiyonun ortasına uyacak şekilde konuşlandırılmıldır.

İkinci bölüm ise yastığa ne zaman şişeceğini bildiren, arabanın ön tarafında bulunan bir sensör dür. Bir tuğla duvara yaklaşık saatte 15 – 25 kilometre süratle çarpıldığında oluşacak kuvvet karşısında sinyal verecek şekilde ayarlanmışdır.

Son bölüm ise şişirme sistemi dir. Hava yastıkları sıkıştırılmış ya da basınç altındaki havanın ya da bir gazın ırakılması ile şişmezler. Bir kimyasal reaksiyonun sonucunda şişerler. Bu kimyasal reaksiyonun ana maddesi ‘sodyum azide’dir yani NaN3. normal şartlarda durağan olan bu molekül ısıtılınca anında ayrışır ve ortaya nitrojen gazı çıkar. Çok az miktarından, yani 130 gramından 67 litre nitrojen çıkabilir.Ancak bu ayrışmadan ortaya bir de sodyum (Na) çıkar ki, çok reaktiftir. Su ile birleşince vücuda bilhassa gözlere, buruna ve ağza ağır zarar verebilir. Bu tehlikeyi önlemek için hava yastığı üreticileri kimyasal reaksiyonda sodyum ile birleşebilecek bir gaz daha kullanıyorlar ki, potasyum nitrattır (KNO3). Bu reaksiyondan da yine ortaya nitrojen çıkar.

Arabanın önündeki sensör belli bir seviyenin üstündeki çarpmada, NaNS’ün bulunduğu tüpe bir elektrik sinyali gönderir. Burada çok küçük bir spark meydana gelir ve bunun yarattığı ısıdan da NaN3 çözülür, açığa çıkan nitrojen hava yastığına dolarak şişirir. Burada ilginç olan sensörün çarpmayı algılaması ile yastığın şişmesi arasında geçen süre dir. Bu süre dadece 30 milisaniye yani 0.030 saniye dir.

Bir saniye sonra hava yastığı üzerindeki özel delikler sayesinde kendi kendine iner ve kazazedeye devamlı baskı yapılmasının önüne ğeçilmiş olur.

Lütfen düşüncelerinizi yazınız.

resim